1393/05/09 |15:55:53
 
  هیچگاه امید کسی را ناامید نکن ، شاید امید تنها دارایی او باشد . (ارد بزرگ)  
   
     
  معرفی کتاب    
عنوان کتاب: راهنمای سنجش روانی (جلد اول)
نوشته: گری گراث. مارنات
مترجمان: دکتر حسن پاشا شریفی- محمدرضا نیکخو
ناشر: انتشارات رشد
سال انتشار: 1379
در این اثر روش های نوعی سنجش توصیف گردیده و در مورد آنها راهنمایی هایی ارائه شده. این کتاب شامل هفت فصل است. هدف کلی کتاب راهنمای سنجش روانی این است که یک کتاب مرجع و راهنمای دستور کار برای متخصصان و دانشجویانی که به سنجش روانی می پردازند فراهم شود. کتاب همچنین می تواند در روشن کردن نشانه های مهم که هر چند گاهی به هنگام ارزشیابی به آنها برمی خوریم اما در عین حال برای توصیف کامل درمانجو نقش مهمی دارند مفید واقع شود.
نقش اصلی روان شناسی بالینی که به سنجش روانی می پردازند باید به آنان امکان دهد که به سوال های خاص پاسخ دهند و تصمیمات مناسب بگیرند. برای تحقق این نقش، روان شناسان بالینی باید بتوانند دامنه وسیعی از داده ها را یکپارچه کنند و حوزه های گوناگون دانش را به کانون توجه خود بیاورند. بنابراین کار آنها فقط اجرا و نمره گذاری آزمون نیست. روان سنج ها آزمون را صرفا برای به دست آوردن داده ها به کار می برند و اغلب چنین تلقی می شود که نقش آنها به امور دفتری و جنبه های فنی روان آزمایی تاکید دارد. هنگامی که تهیه آزمون های روانی توسعه پیدا کرد، در اندازه گیری گروهی هوش اولیه موفقیت چشمگیری حاصل شد. این امر به ویژه در امور نظامی و صنعتی که در آنها مصاحبه های فردی و بررسی تاریخچه موردی در مورد گروه زیادی از افراد بیش از اندازه پرهزینه و وقت گیر بود، تحقق پیدا کرد. آزمون های هوشی معطوف بر داده ها، ابزارهای سودمندی به شما می رفتند زیرا ظاهرا عینی بودند و لذا چنین به نظر می رسید که سوگیری احتمالی مصاحبه کننده را کاهش می دادند. در سال های دهه 1940 و 1950 تنها و مهمترین فعالیت روان شناسان حرفه ای اشغال احتمالی آنان به اجرای آزمون های روانی بود. برعکس در 20 سال گذشته روان شناسان با انواع گسترده تری از فعالیت ها درگیر بوده اند. متخصص بالینی پیش از آنکه بتواند مناسب بودن آزمون را به دقت ارزشیابی کند، در وهله نخت باید جهت گیری نظری آن را بفهمد. متخصصان بالینی باید سازه ای را که آزمون باید اندازه بگیرد مورد پژوهش قرار دهند و سپس شیوه ای را که آزمون برای اندازه گیری این سازه به کار می بندد بیازمایند. این اطلاعات را معمولا می توان در راهنمای اجرای آزمون پیدا کرد. اما اگر به هر علت اطلاعات موجود در راهنمای برای آزمون ناکافی باشد، باید از راههای دیگر به جستجوی اطلاعات بیشتر پرداخت. متخصصان بالینی با سنجش هریک از ماده های آزمون می توانند درباره صفت مورد اندازه گیری اطلاعات مفیدی به دست آورند. معمولا تجزیه و تحلیل هریک از ماده های آزمون را که برای مصرف کننده آزمون در ارزشیابی رابطه بین این ماده ها و صفت مورد اندازه گیری مفید واقع می شود، در راهنمای آزمون می توان یافت. مسایل علمی زیادی وجود دارند که بیشتر به بافت و شیوه ای که آزمون به کار بسته می شود مربوط است تا به ساخت آزمون. نخست، آزمون ها بر حسب سطح تحصیلاتی که آزمایش شوندگان باید دارا باشند تا بتوانند آن را کاملا بفهمند متفاوت است. مسئله مهم به دقت و صحت هنجار آزمون مربوط می شود. هر آزمون هنجارهایی دارد که توزیع نمره های گروه نمونه ویژه استاندارد را منعکس می کند. اساس معنای هریک از نمره های آزمون با شباهت بین آزمودنی و گروه نمونه استاندارد آزمون رابطه مسقیم دارد. اگر بین فرد و یا گروه مورد آزمایش و گروه نمونه استاندارد آزمون شباهت موجود باشد، در این صورت امکان مقایسه دقیق وجود خواهد داشت. اعتبار به درجه ثبات و پایایی، همسانی، قابلیت، پیش بینی و دقت آزمون اطلاق می شود. به عبارت دیگر، نشان می دهد نمره هایی که شخص در آزمون می گیرد اگر وی مجددا با همان آزمون در موقعیتی دیگر مورد آزمایش قرار گیرد تا چه اندازه ثابت می ماند. تعیین کننده ترین مسئله در ساختن آزمون روایی آن است. در حالی که اعتبار با دقت و همسانی آزمون سروکار دارد، روایی آنچه را که آزمون باید به دقت اندازه بگیرد می سنجد. آزمونی که برای سنجش بالینی رواست، باید آنچه را که مورد نظر است اندازه بگیرد و برای متخصصان بالینی اطلاعات مفیدی فراهم کند. بررسی و اثبات روایی آزمون بسیار دشوار است. دلیل این امر در درجه نخست آن است که متغیرهای روانی معمولا مفاهیم انتزاعی هستند مانند هوش، اضطراب و شخصیت. این مفاهیم واقعیت ملموس ندارند، بنابراین وجود آنها باید به روش غیرمستقیم استنباط شود. هرگونه تعامل انسان مستلزم ادراک های دوجانبه و در حال تغییر دائمی است. قضاوت بالینی نوع خاصی از ادراک است که در آن متخصص بالینی می کوشد تا با استفاده از منابع موجود درمانجو را به گونه ای دقیق توصیف کند. آزماینده برای این که آزمون های روانی را به درستی اجرا و تفسیر کند باید دوره های آموزشی مناسب را گذرانیده باشد. یکی از متداول ترین موارد سوء استفاده از آزمون های روانی هنگامی رخ می دهد که یک آزمون روا برای مقاصدی سوای اهدافی که آزمون برای تدوین شده است به کار مي رود . معمولا چنین سوء استفاده هایی با نیت و اهداف پاک صورت می گیرد. یکی از مشکلات عمده ای که ممکن است آزمودنی ها در رابطه با آزمون های روانی با آن روبرو شوند آن است که شاید آزماینده خصوصیاتی از مراجع کشف کند که او ترجیح می داده محرمانه بماند. آزمون های روانی که در کار بالینی از آنها استفاده می شود براساس تجربه و آموزش هر متخصص بالینی، رجحان شخصی و آشنایی وی با ادبیات مربوطه انتخاب می شود. احتمالا یکی از مهمترنی روش های جمع آوری داده ها در جریان ارزیابی روانی مصاحبه سنجشی است. بدون داده های به دست آمده از مصاحبه، بسیاری از آزمون های روانی بی معنی هستند. همچنین مصاحبه اطلاعاتی فراهم می آورد که اغلب از طریق سایر روش ها قابل کسب نیست. این قبیل اطلاعات مشاهده های رفتاری بالقوه ارزشمند، ویژگی های فرد مراجع و واکنش شخص نسبت به موقعیت جاری زندگی را دربرمی گیرد. علاوه بر این، مصاحبه از جمله روش های اولیه ای است که از آن طریق می توان ارتباط و تفاهم برقرار ساخت و آن را به عنوان وسیله بازسنجی برای بررسی مفهوم و روایی نتایج آزمون ها به کار بست.
مقیاس های تجدید نظر شده هوشی وکسلر برای کودکان متشکل از مجموعه آزمون های هوشی مرکب است که به صورت فردی اجرا می شود. آنها حوزه های مختلف توانایی های هوشی را می سنجند و شرایطی را به وجود می آورند که کارکرد شخصیتی را می توان مشاهده کرد. مقیاس تجدیدنظر شده هوشی وکسلر برای کودکان و بزرگسالان سه نمره مختلف هوشبهر (IQ ) به دست می دهد. هوشبهر کلی، هوشبهر کلامی و هوشبهر عملی. هوش یک مفهوم انتزاعی است و درواقع هیچ گونه پایه محسوس، عینی و فیزیکی ندارد. هوش یک برچسب کلی برای گروهی از فرآیندهاست که از رفتارها و پاسخ های آشکار افراد استنباط می شود. رویکرد روان سنجی بر این فرضیه مبتنی است که هوش یک سازه یا صفت است که در آن تفاوت های فردی وجود دارد. عموما پس از ساخته شده آزمون های هوشی بود که نظریه پردازان در این مورد که آزمون ها دقیقا چه چیزهایی را اندازه گیری می کنند کنجکاو شدند و هریک از اندیشمندان نظریه های متفاوتی را ارائه دادند.
در این کتاب با سرفصل هایی چون بافت سنجش بالینی، مصاحبه سنجشی، سنجش رفتار، مقیاس های هوسی و کسلر، طرح های دیداری- حرکتی بندر، پرسشنامه شخصیتی چندوجهی مینه سوتا آشنا خواهیم شد.
  English  
  صفحه اصلی  
  خبر ها  
  مقالات  
  نشریات  
  معرفی کتاب  
  کارگاه های آموزشی  
  کلبه روانشناسان بالینی  
  کمیته های تخصصی  
  کتابخانه  
  تماس با ما  
  درباره ما  
  پیوند ها  
  وبلاگ  
  خبرنامه  
  © 1389 - Iranian Clinical Psychology Association صفحه اصلی   خبرها   برنامه های آموزشی و کنگره ها   درباره ما   تماس با ما